Aluminiumik atuineq

Aluminiuliorfimmiit tunisassiat suliffeqarfinnut allanut suliareqqitassanngorlugit tunineqartarput. Suliffeqarfinnilu assigiinngitsunnut ilusilersoriarlugit atuisussanut atugassanngortinneqartarput.

Aluminiuliorfinniit "ingot"-inik ilusilinnik tunisassioriaaseq nalinginnaanerpaavoq. "Ingot"-it tassaapput aluminiumineq nunat allat akornanni malittarisassaat malillugit aalajangersimasumik angissusilik pitsaasusilillu. "Ingot"-inik pisisartut nammineq suliffeqarfimminni nioqqutissiornertik malillugu aatsitseqqillutik aalajangersimasunik ilusilinnik tunisassioqqittarput. 

Aluminiumik Ingot-it tunisassioqqinnernut assigiinngitsunut atorneqartartoq (Asseq: Alcoa Fjardaál)

Aluminiuliorfiit ilaat amitsukujuunik, kabelit assigiinngitsut aamma allanik immikkuullarissunik tunisassiortarput, suliffeqarfinni allani suliareqqitassanik. Aatsitsiviit allat, nalinginnaasumik tunisassiortut, saniatigut ingerlassinnaavaat minguinnerusumik aluminiuliorneq, imaluunniit akuutissanik akoorilluni immikkut piginnaasalinnik tunisassiorneq.  

Assimi takuneqarsinnaapput aluminiu atorlugu tunisassiarineqartartut assigiinngitsut (Asseq: Fotolia)

Aluminiu assigiinngitsorpassuarnut atorneqarsinnaavoq. Ataani sunut atorneqarsinnaanersut immikkoortinneqarput:

• Angallannikkut - Timmisartup saarngata sananeqaataa oqimaassusaa procentit 80-it missiliorlugit aluminiumik sanaajuvoq. Umiarsuit nunamilu assartuutit aluminiumik atuinerat annertusiartorpoq, tassami aluminiup sisammiit oqinnerunera peqqutigalugu atorneqarnerujartuinnarpoq. 
• Poortuutissat nioqqutissallu ulluinnani atorneqartartut - Qillertuusaq immiaaqqat puui, nerisassanut poortuutissaq folia, igat aamma siatsiviit, qarasaasiat, saagulerfissat - naatsumi oqaatigalugu: pequtit ataasiakkaat ulluinnarsiutit aluminiutallit. 
• Sanaartornermi atortussat - Matut igalaallu sinai, iikkanut qalianullu sanaassat, innaallagissap sakkortuup aqqutissaat aammalu sisannik sanaartuutsissanut taarsiullugit oqinnerusunik aserfallatsaaliugassaangitsunik sanaartuutsissat. 

Suliffeqarfiit aluminiumik suliareqqiisartut tunitsivissaminnik ungasinngisaani inississimasarput. Taamaammat soorlu Canada-mi, Kina-mi Sydafrika-milu annertuunik suliffeqarfinnik suliareqqiisartunik peqarput, nunanillu soorlu Island-i, Iran-i Mozambique-kkilu aluminiumik tunisassiatik avammut tunisarlugit.

Nunat ilaat aluminiumik suliffissuaqarfiit ineriartortinniarlugit, suliffeqarfinnik suliareqqiisartunik aggersaallutik kajungersaarisarput. Assersuutigalugu Abu Dhabi-mi Forenede Arabiske Emirater-mi inissisimasumi siullerpaamik 2010-mi, siunissaq isigaluni ineriartortitassamik, aluminiuliorfimmik pilersitsisoqarpoq ukiumut tonsit 700.000-inik tunisassiortussamik. Pisortat aluminiuliorfimmut piginneqataanertik iluatsillugu, timmisartunik biilinillu teknikkikkut suliffeqarfinnut aningaasaliisimapput aammalu teknikkikkut mingutsitsinnginnissamut ilisimasanik ineriartortitsisoqassalluni, siunissami suliffeqarfiit aggersarnissaanut kajungersaataassammat. 

Nunarsuammi aningaasaqarnikkut ineriartorneq, aluminiumik atuinerlu imminnut ataqatigiipput. Nunani ineriartorfiusuni (nunat BRIK-mik taaneqartartut) annertuumik ineriartortoqarpoq, soorlu Kina-mi, India-mi, Rusland-imi Brasilia-milu. Naatsorsuutigineqarpoq nunani pineqartuni aluminiumik atuineq ukiuni tulliuttuni qaffakkiartussasoq, taamaattumik aluminiuliorfinnik nutaannik pilersitsisoqarnissaannik pisariaqartitsisoqassaaq