Aluminiuliorfik

Aluminiuliorfik - qanoq isikkoqassava?

Islandip kangianiittoq Alcoa Fjardaál (Assi: Alcoa)

Aluminiuliorfik ilisariuminartuuvoq takisuunik illorsuaqarami, tuluttut taaneqartartut "potrooms", tassaniimmata aatsitsivissuit takisuut. Illorsuit kilometerinik 1,5-nik takissuseqarsinnaapput meterinillu 20-niit 25-inut portutigisinnaallutik. Saniatigut allaffeqarfiit, silaannarissarnissamut ruujorit, aluminiumoxid-imut angallassinerit pujumillu minguiaaviit, saniatigullu sarfamik allanngortitsiviit (transformerstationer) umiarsualivillu. Aluminiuliorfik nutaaliaq ingerlalluassaguni teknikkikkut aningaasaqarnikkullu pissutit peqqutigalugit saneqassaaq minnerpaamik tonsit 350.000-nik tunisassiorsinnaasumik. Taamaattumik aatsitsiviit nutaat ilaat taama angitigitillugit saneqartarput.

Ilaanikkulli periarfissaqartillugu anginernik sanasoqartarpoq. Assersuutigalugu 2010-p aallartinnerani Abu Dhabi-mi ammaasoqarpoq ukiumut tonsit 700.000-it tunisassiarineqartartussat, kingusinnerusukkulli allilerneqarnissaa pilersaarutigineqarpoq ukiumut tonsit 1,4 mio-nit tunisassiarisinnaangorlugit. Abu Dhabi-mi tunisassiornermi naturgassi nunap pigisaa atorneqarpoq. 

Una aluminiumik aatsitsivik nunamut manimajaamut inissinneqarsimavoq, taamaasilluni qaartiterisariaqarneq minnerpaaffissamiisinneqarluni, taamaakkaluartorlu talittarfimmut qanittunnguamiippoq. Alumiuniuliorfiit ilisarnaatiginerpaasarpaat inersuit takisuut marluk aatsitsiviusut. Aatsitsivissuit akornanni silaannarmik saligussuit takuneqarsinnaapput. Assip saamerlerpaatut takuneqarsinnaavoq erngup nukinganik innaallagissiorfinnit aatsitsiveqarfimmut apuuffia, tassanilu innaallagiaq allanngortinneqartarpoq aatsitsinermi atorneqarsinnaasunngorlugu. Assimi qulliuvoq talittarfik aammalu umiarsuit apuussaannik aluminiumoxidimik assartuut peqqumaasivimmut ingerlaartoq. Aluminiussaq aatsinneqareeraangami issortitsivimmut ingerlanneqartarpoq, taannalu peqqumaasivissuit inersuillu aatsitsiveqarfiusut akornanniippoq. Tassa aluminiu issortinneqartarpoq ilutsinut assigiinngitsunut. Aqutsisoqarfiit sannaviit allallu aamma assimi ilaapput. (Assi: Alcoa)

Ingerlatsineq

Sarfaq annertooq (ampere-t 180-niit 400.000-imut, apeqqutaalluni teknologii) aatsitsivinnut takisuunut atassuseriarlugit tunisassiorneq ingerlanneqartarpoq, qallunaatut elektrolyseproces. Sarfaq atorneqartoq annertungaarmat illorsuit aatsitsiviit sakkortuumik kajungeriffiullutik. Sarfamik atuineq annertungaarmat illoqarfissuarnut million-inik inulinnut atuinertut annertutigaluni. Suliffeqarfissuit aluminiuliorfiit nunarsuarmi nukinnik atuinerpaapput.

Inersuit aatsitsiviusut (Assi: Alcoa)

Aatsitsiviit matoqqasuupput. Aatsitsiviillu illorsuarmi iluani tulleriiaarlugit sanileriiaarlugit, kivittaasuarmik qilaanut nivingasumik sullinneqarput. Ullut tamaasa aluminiu gradinik 960-nik kissassusilik aatsitsivinniit kuioraavinnut maqinneqartarpoq tunisassiassanngorlugu ilusilerneqartarluni. Illorsuit eqqaani allanik illoqarpoq pujoorfeqarlunilu. Sulliveqarpoq pujup aatsitsivinniit aniasup akuinik atoqqinneqarsinnaasunik minguiaasoq saliisorlu. Arlalinnik illoqarpoq aserfallatsaaliuleriffiit, minnerunngitsumillu aluminiumoxid-imut toqqorsivik, tassa tunisassiornermut atortussiassaq.

Umiarsualiveqassaaq aluminiu tunisassiugaq eqqakkallu suliareqqitassat katersorneqarsimasut umiarsuakkut ingerlateqqinneqassammata, aammalu atortussat assigiinngitsut aluminiumoxid-ilu umiarsuakkut tikisinneqarlutik. Nalinginnaasumik sapaatip akunneranut arlaleriarluni umiarsuamik tikittoqarluni aallartoqartassaaq. Aluminiuliorfik uninngisaanassaaq. Sulisut amerlanerit ullukkut sulisassapput, kisianni unnukkut aamma sapaatip-akunnera naanerani inuit 50-it 60-illu akornanni sulisassallutik. 

Avatangiisit 

Aluminiuliorfiit amerlanerit illoqarfiup ungasippallaanngisaani inissisimasarput. Taamatut inissisimanerat nalinginnaasuuvoq, suliffeqarfik inunnik amerlasuunnik sulisoqartarami illuinnarni sulereeraangamik angerlartartussanik. Suliffeqarfik kaajallallugu ungaleqassaaq, susassaqanngitsut upalungaarsimatsinniarlugit. Siornatigut aluminiuliorfinnik sanasoqaraangat sapinngisamik illoqarfinnut qanitinneqartarput, ilaatigut illoqarfinnut atasunngortarlutik, kisianni ullumikkut aluminiuliorfiit avaqqullugu sanaartortoqarneq ajorpoq. Aluminiuliorfiup avaqqullugu sanaartorfiunngitsuni silaannaap minguissusaanik uuttortaaveqartarpoq, ataavartumik misissuisartumik.

Nalinginnaasumik aluminiuliorfik nutaaliaq nipiliortuunani mingutsitsisuunngilaq, kisianni illorsuit angissusaat peqqutigalugit avatangiisinit sunniuteqartarpoq.