Sulisartut allamiut nunani allani akissarsiaasa qaffasissusiat

Suliniutini annertoorsuarni  nunatta nunat allat unammillertigai. Taamaattumik pissusissamisoorpoq nunani allani unammilleqatigiinnermi pissutsit ilisimasaqarfigissallugit. Danmarkimi nunanut allanut nioqquteqartarnermut siunnersuisoqatigiiffik (Danmarks Eksportråd), Nunanut Allanut Ministereqarfimut atasoq, Greenland Development sinnerlugu, misissueqqammerpoq, nunani allani ukiuni makkunani aluminiuliorfissuarnik nutaanik sanaartorfiulersaartuni suliartorallartartunut akissarsiaritinneqartartut pillugit. Nunani assigiinngitsuni Danmarks Eksportråd allaffeqaqartitserpoq, nunanilu assigiinngitsuni pissutsinik ilisimasaqarnermigut danskit suliffeqarfiutaannut siunnersuisartuulluni. Nalunaarusiaq nunani tallimani pissutsinik allaaserinnippoq ( tuluttuujulluni), eqikkarneqarnerali ilanngutallu kalaallisut qallunaatullu allassimallutik

Danmarks Eksportrådi ukunikka misissueqqullugu qinnuigineqarsimavoq:

• Sanaartornerup nalaani sulisartut nunani allamiut suminngaanneersuusarpat?
• Qanoq akissarsiaqqortigaat, matumanissaaq akissarsiat appasinnerpaaffissaannut malittarisassat aningaasartuutaasartullu allat, nerisaqarnermut ineqarnermullu ilanngullugit?
• Tikisinneqartartut akissarsiaat qanoq inissisimappat nunaqavissut akissarsiaannut naleqqiullugit ?
• Sumiiffinni ataasiakkaani pissutsit immikkut ittut nunani allamiunut akissarsiaritinneqartunut atorneqartunut attuumassuteqartut

Nalunaarusiat ataatsimoortumik ilisimasaqartitsilissapput – oqaluttuarinnipput, naak immikkuualuttortaannik ilanngussuinngikkaluarlutik. Danmarks Eksportråd nunani ukunani pissutsit misissoqqullugit qinnuigineqarsimavoq

• Saudi-Arabien ( Alcoa aamma saudi-arabiamiut aatsitassarsiorfiutaat Ma’aden aluminiumik aatsitsiviliorpoq, 2012-mi atulertussamik allineqarnissaalu pilersaarutaalereerpoq)
• Malaysia ( suli aluminiuliorfeqanngilaq, kisianni suliniutit arlallit ineriartortinneqarput)
• Forenede Arabiske Emirater ( Dubai-mi 1979-imili aluminiuliorfik naalagaaffiup pigisaa aamma Abu Dhabai-mi 2010-mili – kingulliup allineqarnissaa pilersaarutaavoq )
• Qatar (Aluminiuliorfik 2009-mili naalagaaffiup uuliasiorfiutaanit aamma Hydro-mit pigineqartoq, allineqarnissaa pilersaarutaavoq
• Australia ( Bauxitimik piiaaffiit, akuiaaffeqarfiit aamma aluminiliorfiit 1950-ikkunnilli, ilaatigut piginnittuullutik Alcoa, Hydro aamma Rio Tintp Alcan)

Australia eqqaassanngikkaanni nunat taaneqartut tassaapput aluminiuliorfiliornissamik ingerlataqartut pilersaaruteqalersimasulluunniit. Eksportrådi ataatsimut isigalugu arlalinnik ima nalilersuivoq:

• Aningaasarsiornikkut ineriartorneq piviusunngortikkiartuaarneqarsimavoq sulisartunik nunani allamiunik akikitsunik atuinikkut, pingaartumik Malaysiami Kangianilu qiterlermi
• Qaqutigoortuunngilaq nunaqavissut aamma nunani allamiut tikisitat akissarsiaasa assigiinngissuteqartarnerat, ilaanni annertuumik assigiinngittarlutik
• Nunani allamiunik sulisoqartarnerup malittarisassiuunneqarnera atugassaritinneqartullu pitsanngoriartuaarput. Kangiani qiterlermi nunanut allamiunut qaammammut akissarsiaritinneqartartut 200-300 USD-rit missaanniipput, nerisat ineqarnerlu ilanngutereerlugit
• Danmarks Eksportråditaaq maluginiarsimavaa, naak akissarsiarininneqartut kitaamiut akissarsiaannut sanilliullugit appasikkaluartut, sulisussanik pissarsiniartarneq periarfissaqartuaannarpasimmat. Paasissutissiissut ilaasa ilimanarsisippaat suliartortartut nunagisaminni periarfissat pilerinarnerpaajujuaannanngitsut.

Nunanut misissuiffiginneqartunut Australia kisimi immikkut inissisimavoq akissarsianik appasinnerpaaffeqartitsigami, tamaanilu akissaatit qaffasissuullutik, nunanilu assersuunneqartuni kisiartaavoq akissarsianiit akileraartitsisartoq. Akissarsiat imminnut naleqqiunneqarneri ataani takuneqarsinnaapput

Nunani allamiunik sulisoqarnissamut Malaysiami sukangaasuunik piumasaqaateqartoqarpoq. Suliap suunera apeqqutaalluni aalajangersimasunik akissarsisitsisoqartarpoq. Australiamut tikisinneqartartut amerlanerpaartaat ilinniagaqarsimasuupput immikkut ilisimasallit, Australialu nunanut assersuunneqartunut naleqqiulluni aningaasarsiornikkut ineriartornikkullu allatut inissisimalluni. Nunani assigiinngitsuni pissutsit itisilerlugit nalunaarusiami allaaserineqarput, kisitsisit qulaani taaneqartut tunuliaqutaat sukumiinerusumik nassuiarneqarlutik

Eqikkaaneq tamarmiusoq, nunat ataasiakkaat pillugit nalunaarusiat aamma ilanngutat uani aasinnaavatit: