Suliniummut tunngavik
Februaarimi 2006-mi amerikkarmiut aluminiumik tunisassiornermik suliffissuat Alcoa Namminersornerullutik Oqartussanut saaffiginnippoq, aluminiumik suliffissuarmik Kalaallit Nunaanni ammaanissamut periarfissanik ujartorniarluni.
Kalaallit Nunaanni suliffissuaqarfinnut pineqartunut tulluartunik erngup nukinga atorlugu piujuaannartumik nukissiornissamut periarfissaqarluarpoq. Saniatigullu nunani allani nukissiornissamut pilersuiniarneq ajornarsiartortillugu akitsoriartortillugulu, nunatsinni periarfissat soqutigineqarnerat annertusiartorpoq. 1970-ikkunnili suliffissuarnik sanasinnaanissamut eqqarsaateqarluni nukissiornissamut periarfissanik misissuisoqareernikuuvoq, kisiannili nukissiornissamut periarfissat atorlugit suliffissualiornissaq suli piviusunngortinneqarnani.
Aluminiumik tunisassiorfik nukinik annertuunik pisariaqartitsisarpoq, tassami alumiiniu minguitsoq kiilu ataaseq tunisassiarissagaanni nukippassuit pisariaqartinneqarput, tassa kwh 14-nit pisariaqartinneqarmata. Ullutsinni ajornarsiartuinnarpoq, aluminiumik suliffissuaqarfiit unammillersinnaanissamut ajoqutaanngitsumik, sarfamik atuinermut akiliuteqartarnissamut isumaqatigiissuteqartarnissaminnut, ingammik aluminiumik suliffissuaqarfiit unammillersinnaanngisaanik sarfamik atuisut allat sarfamut annertunerusumi akiliiumaarnerat peqqutigalugit. Soorlu massakkut takussutissaasoq Europami Amerikamilu Avannarlermi suliffissuit matorasimanerat akinut unammillersinnaannginneq peqqutigalugu.
Nunarsuarmi klima-mut politiki eqqarsaatigalu nunarsuarmioqatigiinni kissaatigineqarpoq ikummatissanik piujuaannanngitsunik atuineq annikillisikkiartornissaa anguniarneqassasoq, soorlu ikummatissat uumassusilinniit pilerfeqartunik atuineq. Taamaattumik pingaaruteqarluinnarpoq suliffissuit nukippassuarnik atuisuusut, nukissiorfinnik nukissiuutinik allaanerusunik pilersuisunik ujartuinissaat, tassa gassinik nunarsuarmut kissarnerulersitsisinnaasunik aniatitsineq annikillisinniarlugu.
Taamaammat aluminiumik suliffissuit sumiiffinnik nutaannik, nukissiornissamut piujuaannartunik unammillersinnaanissamullu periarfissalinnik ujaasiuarput, ujaasinermilu tunngaviusut aamma ilagaat sarfamik atuinermi unammillertoqannginnissaq.
Tassanilu Kalaallit Nunaat piukkunnarpoq.
Kalaallit Nunaammi periarfissiisinnaavoq nukiit piujuartut atorneqanngitsut ilaat, aluminiumik suliffissuarmut periarfissiisutigissallugit. Tamannalu Kalaallit Nunaannut periarfissiissaaq, inuussutissarsiornermut nutaannik napassuteqalernikkut, avammut niuerneq annertusineratigut minnerunngitsumillu sulisut tamarmik ajunngitsumik ineriartornissaanut. Allatut taallugu Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinnut ineriartortitsinissamut aammalu atugarissaarnerulernissamut peqataassaaq. Taamaattumik periarfissaq Kalaallit Nunaannut soqutiginarpoq.